Wykorzystanie farb i lakierów specjalnych w przemyśle zbrojeniowym i awiacji

Farby i lakiery specjalne są obecne w niemal każdej branży. Również w tych najbardziej zaawansowanych i wymagających. Doskonałym tego przykładem jest choćby przemysł zbrojeniowy czy awiacja. Farby są poddawane wielu trudnościom, a każdy, nawet najdrobniejszy detal czy parametr ma ogromne znaczenie. Prace związane z lakierowanie, przeglądem czy renowacją samolotów muszą być prowadzone terminowo, sprawnie i jakościowo. Same farby muszą być dokładnie dobrane i często pełnią więcej niż jedno zadanie, co jest możliwe między innymi dzięki nanotechnologi.

Dlaczego właśnie lakiery specjalne?

Jeszcze stosunkowo niedawno w przemyśle awiacyjnym normą było stosowanie zwykłych farb. Samoloty malowano klasycznymi lakierami metalicznymi. Obecnie korzysta się z najnowszych technologii farb, które pełnią wiele, nawet najmniej oczywistych funkcji. Niekiedy w przemyśle awiacyjnym korzysta się również z lakierów samochodowych, które da się zaadaptować do malowania samolotów. Malowanie samolotów jest swego rodzaju procesem, który wymaga staranności. Modele lekkie i ultralekkie muszą być dokładnie zważone przed i po malowaniu, ponieważ każdy dodatkowy kilogram jest w tym przypadku na wagę złota.

Obecnie do budowy wytrzymałych i lekkich konstrukcji wykorzystuje się powłoki specjalne, które będą odporne na działanie środowiska. Dzięki temu opancerzenie jest wytrzymałe na trudne warunki. Farby i lakiery specjalne mogą neutralizować promieniowanie neutronowe, rozpraszać promieniowanie cieplne, pochłaniać wiązki laserowe czy substancje superklejące (rozpylane niekiedy nad wojskiem przez przeciwnika), a nawet tłumić impulsy elektromagnetyczne. Wszystko to zapobiega unieruchomieniu sprzętu i sparaliżowaniu żołnierzy, a co za tym idzie, zwiększa szanse na polu walki.

Przemysł zbrojeniowy i awiacyjny – funkcja ostrzegawczo-informacyjna farb i lakierów specjalnych

Farby i lakiery specjalne w przemyśle zbrojeniowym i awiacyjnym pełnią wiele funkcji, również te najbardziej podstawowe. Często są to farby stosowane również w innych branżach, na przykład do znakowania pojazdów. Ich najważniejszą rolą jest funkcja ostrzegawcza oraz informacyjna. Dzięki nim korzystanie z pojazdów, maszyn i urządzeń staje się jeszcze prostsze, wygodniejsze i bezpieczniejsze bez względu na warunki.

Farby fluorescencyjne

Farby fluorescencyjne konwertują niewidoczne dla człowieka promieniowanie ultrafioletowe, dzięki czemu emanują mocnym wyrazistym blaskiem. Wśród nich można wyróżnić także farby niewidoczne fluorescencyjne, które w świetle dziennym pozostają transparentne, świecą natomiast w różnych kolorach po poddaniu ich działaniu ultrafioletu. Najczęściej wykorzystuje się je do znakowania pojazdów, dróg transportowych, punktów mobilizacyjnych czy zbornych. Sprawdzają się także do produkcji wszelkiego rodzaju wyposażenia, na przykład kamizelek czy do wykonywania oznaczeń ostrzegawczych.

Lakiery fosforyzujące (świecące w nocy)

Farby fosforyzujące nocą uwalniają zgromadzone za dnia promieniowanie, co daje efekt świecenia. Farby są preferowane przez wojsko, ponieważ sprawdzają się również w sytuacjach, gdy nie ma dostępu do źródła zasilania. Można używać ich do prowadzenia działań w warunkach nocnych, np. do oznaczania muszki i szczerbinki karabinków, znakowania miejsc i urządzeń, które powinny być widoczne w warunkach zaciemnienia. Farbami fosforyzującymi pokrywane są przyrządy w samolotach, a także wyposażenie takie jak kompasy czy narzędzia do czytania map.

Farby termochromowe

Farby termochromowe zmieniają swoje właściwości, a dokładniej kolor, pod wpływem temperatury. Doskonale sprawdzają się do znakowania miejsc, które są szczególnie narażone na usterkę w wyniku działania ekstremalnych temperatur. Dzięki pigmentowi zostanie ona szybko wychwycona. Umożliwiają one szybkie wykrycie na przykład przegrzewających się luf karabinów czy armat, czołgów, bądź innego sprzętu. Oznacza się nimi również wyposażenie narażone na niskie temperatury, farby pozwalają uniknąć zamrożenia. Farby termochromowe dają wiele możliwości przy produkcji sprzętu, można na przykład ukryć informację, która odbarwi się i będzie widoczna dopiero pod wpływem ciepła i dotyku dłoni. Farby termochromowe dają ogromne możliwości zarówno w przemyśle zbrojeniowym, jak i w awiacji. Powłoka stworzona przy użyciu farby termochromowej wyczulona jest na wahania temperatur reagując w pożądany i określony przez jej twórców sposób.

Farby fotochromowe (zmieniające się pod wpływem światła)

Farby fotochromowe zabarwiają się pod wpływem promieniowania ultrafioletowego, na przykład zawartego w świetle słonecznym. Taki efekt jest odwracalny i gdy powierzchnia trafi do zacienionego miejsca, nadruk ponownie się odbarwia. Pełnią one na przykład funkcję ostrzegawczą, farba zaalarmuje, gdy zostanie przekroczona zalecana dawka promieniowania ultrafioletowego.

Farby elektroluminescencyjne (świecące pod wpływem prądu)

Farby elektroluminescencyjne doskonale sprawdzają się do kontrolowanego wywoływania efektu świecenia. Po podłączeniu do źródła prądu powierzchnia zaczyna świecić. Farby można wykorzystać do wszelkiego rodzaju oznaczeń. Szczególną zaletą jest to, że farba nie potrzebuje dostępu do promieniowania ultrafioletowego i nie trzeba jej wcześniej “naświetlać” – efekt świecenia można osiągnąć natychmiast i bez względu na otoczenie czy warunki zewnętrzne.

Nanotechnologia w lakiernictwie dla przemysłu zbrojeniowego i awiacyjnego

Nanotechnologia szybko stała się słowem kluczowym, jeśli chodzi o lakiernictwo w zaawansowanych branżach. Pozwala ona mieć kontrolę i tworzyć struktury już na poziomie cząsteczkowym czy atomowym. Tego typu działania mają duży potencjał w tworzeniu lakierów i manipulowaniu ich działaniem. Specjalne lakiery wytworzone przy pomocy nanotechnologii noszą nazwę powłok inteligentnych, tak zwanych „smart coatings”.

Farby samonaprawiające uszkodzenia

Farby, które same są w stanie naprawić uszkodzenia? Brzmi nieprawdopodobnie? A jednak stosunkowo niedawno doszło do przełomu, gdy w Korei stworzono powłokę, która jest w stanie się regenerować. Tego typu powłoki wyróżniają się swobodnym ruchem molekularnym, dzięki czemu ich skuteczność samonaprawy jest bardzo duża. Lakiery już wykorzystywane są w przemyśle kosmicznym – do malowania promów i rakiet.

Powłoki sygnalizujące nieszczelność

W awiacji i przemyśle zbrojeniowym niezwykle ważne jest szybkie wykrywanie ewentualnych uszkodzeń maszyn czy pojazdów. Dlatego właśnie powstały specjalne powłoki, które natychmiast sygnalizują ewentualną nieszczelność czy inne awarie. Dzięki temu usterka może być od razu wykryta i naprawiona.

Powłoki kamuflażowe

Kamuflaż jest niezwykle ważny zarówno przy produkcji samolotów, jak i w przemyśle zbrojeniowym. Choć niestety trwałość powłoki pozostawia jeszcze wiele do życzenia, wciąż trwają badania ze względu na jej ogromny potencjał. Już teraz można ją zobaczyć na prototypach sprzętu wojskowego nowej generacji. Specjalne lakiery proszkowe muszą być przyczepne, lekkie oraz wysoce odporne na korozję i przede wszystkim powinny zapewniać maksymalny kamuflaż. Farby odbijają promieniowanie bliskiej podczerwieni, dzięki czemu w nocy stają się niemal całkowicie niewidoczne.

Farby o działaniu antybakteryjnym

W niektórych farbach i lakierach wykorzystuje się cząsteczki nanosrebra. Z powodu swojej funkcjonalności nazywane są również powłokami funkcyjnymi, inaczej „functional coatings”. Wykazują one przede wszystkim działanie antybakteryjne, to jednak nie koniec, ponieważ, dzięki niektórym wypełniaczom (na przykład krzemionce) znacznie poprawiają odporność mechaniczną powłoki. Oprócz tego zapewniają również ochronę przed promieniowaniem ultrafioletowym oraz właściwości antykorozyjne na bardzo wysokim poziomie.

Samoczyszczące się lakiery

Maszyny dla przemysłu zbrojeniowego oraz samoloty są tak projektowane by były przede wszystkim praktyczne i użyteczne. Dokładne czyszczenie i dbanie o sprzęty nie jest łatwe, dlatego w celu zaoszczędzenia czasu i energii powstały specjalne samoczyszczące się lakiery. Swoje początki maja one w motoryzacji, gdzie stosuje się je w samochodach klasy premium. Specjalne lakiery są zarówno hydrofobowe, jak i oleofobowe, dzięki czemu nie przylega do nich woda ani tłuszcz. Zapobiega to powstawaniu zabrudzeń na powierzchni nadwozia. Powłoka doskonale sprawdza się w trudnych warunkach atmosferycznych jak deszcz, śnieg, mgła czy szron.